Imagjinoni të jeni president i një shteti të mesëm dhe t’ju ofrohet një vend i përhershëm në Këshillin e Sigurimit të Kombeve të Bashkuara. Kushti i vetëm: të paguani Sekretarin e Përgjithshëm të OKB-së 1 miliard dollarë.
Diçka e ngjashme është ajo që Donald Trump po u ofron tani liderëve botërorë.
Trump u ka dërguar letra ftese disa krerëve të qeverive për t’u bashkuar me një Bord të ri të Paqes, të cilin ai vetë do ta drejtojë. Organizata ishte konceptuar fillimisht si pjesë e përpjekjeve të mbështetura nga OKB për rindërtimin dhe qeverisjen tranzitore të Gazës. Por statuti i bordit të ri, detajet e të cilit nuk ishin raportuar më parë, duket se i jep këtij bordi një mandat global, sipas një kopjeje që kemi shqyrtuar. Dhe çmimi për një pozicion të përhershëm në bord është shumë i lartë.
Seksioni i anëtarësimit në statut, i shkruar me një gjuhë juridike që ngjan me një aplikim për t’u bashkuar me komitetin e një klubi luksoz golfi, përcakton se anëtarët do të ftohen nga kryetari për të marrë pjesë për një mandat trevjeçar, i cili mund të rinovohet nga vetë Trump. Por ekziston një mënyrë për të shmangur rinovimet dhe për të siguruar një vend afatgjatë: “Mandati trevjeçar i anëtarësimit nuk do të zbatohet për Shtetet Anëtare që kontribuojnë më shumë se 1,000,000,000 dollarë amerikanë në fonde cash për Bordin e Paqes brenda vitit të parë nga hyrja në fuqi e Statutit.”
Nuk specifikohet se për çfarë do të përdoren këto para. Qëllimi i mundshëm është financimi i rindërtimit dhe përpjekjeve të tjera të rimëkëmbjes në Gaza dhe ndoshta më gjerë, në çfarëdo konfliktesh që Trump dhe Bordi zgjedhin të adresojnë. Por statuti nuk e sqaron këtë. Seksioni financiar thotë thjesht: “Financimi i shpenzimeve të Bordit të Paqes do të bëhet përmes fondeve vullnetare nga Shtetet Anëtare, shtete të tjera, organizata ose burime të tjera.” Kjo mund t’i lërë liderët botërorë të interesuar duke u pyetur se ku, saktësisht, do të shkojnë paratë e tyre. Shtëpia e Bardhë nuk iu përgjigj menjëherë kërkesave për sqarim.
Edhe pse koncepti i Bordit të Paqes u miratua nga Këshilli i Sigurimit në nëntor si pjesë e planit 20-pikësh të Trump për Gazën, statuti i bordit të ri duket se shfaq një ambicie për t’u bërë ajo që Trump ka dëshiruar gjithmonë: një rival i OKB-së, pa joefikasitetin famëkeq të kësaj të fundit.
Paragrafi i parë i parathënies së statutit thotë se “paqja e qëndrueshme kërkon gjykim pragmatik, zgjidhje me sens të përbashkët dhe guximin për t’u larguar nga qasjet dhe institucionet që kanë dështuar shumë shpesh.” Dhe, për të mos e humbur nënkuptimin, pak më poshtë parathënia flet për nevojën e “një organizmi ndërkombëtar për ndërtimin e paqes më fleksibël dhe më efektiv.”
Statuti i Bordit të Paqes nuk e përmend Gazën. Dhe megjithëse Rezoluta e OKB-së e nëntorit i dha Bordit një mandat dyvjeçar, të zgjatshëm, që përfundon në dhjetor 2027, mandatet trevjeçare dhe anëtarësimet e përhershme me vlerë miliardëshe sugjerojnë se Trump ka në mendje një horizont kohor shumë më të gjatë.
Bordi i Paqes dhe masat e tjera për adresimin e krizës në Gaza u prezantuan ditët e fundit, pas muajsh armëpushimi të brishtë. Steve Witkoff, mik i Trump dhe i dërguar i posaçëm, njoftoi nisjen e Fazës së Dytë të planit të paqes të Trump: “çmilitarizimin e plotë dhe rindërtimin e Gazës”, si dhe krijimin e “një administrate teknokratike palestineze tranzitore.” Detyra e Bordit të Paqes është të mbikëqyrë të gjithë këtë proces. I autorizuar nga Këshilli i Sigurimit i OKB-së në nëntor, Bordi u formua zyrtarisht një ditë pas njoftimit të Witkoff, sipas një postimi të Trump në Truth Social.
Bordi i Paqes ka një bord ekzekutiv, që shërben si komiteti operativ i organizatës, si dhe një panel të veçantë teknokratësh palestinezë, të drejtuar nga ish-zyrtari i Autoritetit Palestinez Ali Sha’ath. Këta teknokratë janë përgjegjës për menaxhimin e përditshëm të Gazës.
Njoftime të tjera lidhur me Bordin e Paqes priten gjatë Forumit Ekonomik Botëror në Davos, i cili nis të hënën. Trump u tha gazetarëve në Air Force One javën e kaluar se bordi do të përbëhet nga “liderët më të rëndësishëm të kombeve më të rëndësishme.”
Në letrat e ftesës për t’u bashkuar me Bordin e Paqes, Trump ka shkruar: “Ky Bord do të jetë i papërsëritshëm, nuk ka pasur kurrë diçka të tillë!”, sipas një kopjeje të postuar në X nga presidenti argjentinas Javier Milei. Trump u ka dërguar ftesa edhe kryeministrit turk Tayyip Erdogan, sipas një postimi në X nga drejtuesi i zyrës së komunikimit të Erdoganit, si dhe kryeministrit kanadez Mark Carney, i cili e ka pranuar ftesën, sipas gazetës The Globe and Mail.
Nëse synimi i Trump është të krijojë një zëvendësim për OKB-në, kjo do të përputhej me përbuzjen e tij të kahershme ndaj këtij institucioni global. Në shtator, ai e tejkaloi ndjeshëm kohën e parashikuar gjatë fjalimit të tij në Asamblenë e Përgjithshme, me një kritikë të ashpër. “Cili është qëllimi i Kombeve të Bashkuara?” pyeti ai, duke shtuar se organizata kishte “potencial të jashtëzakonshëm”, por që “nuk është as afër realizimit të tij.” Trump pretendoi se i është dashur të ndërhyjë vetë për t’i dhënë fund luftërave që OKB-ja ishte shumë e dobët për t’i trajtuar.
Burimi: The Atlantic
Burimi: The Atlantic
