back to top
Wednesday, March 18, 2026
14.5 C
Tirana

Top 5 E JAVËS

Artikuj të ngjashëm

Turqia përballë krizës në Iran

Vëmendja globale sot është e mbërthyer pas pasojave të luftës në Gjirin Persik, ku përplasja mes Iranit, Izraelit dhe Shteteve të Bashkuara po ritrazon kufijtë e ndikimit në Lindjen e Mesme. Ndërkohë që analistët debatojnë nëse përfituesi kryesor i kësaj lufte është Vladimir Putini, i cili sheh rritjen e çmimit të naftës dhe shpërndarjen e vëmendjes perëndimore larg Ukrainës, një tjetër aktor po luan me mjeshtëri në skenën rajonale. Presidenti turk, Recep Tayyip Erdoğan, duket se po gjen sërish hapësirën për ta shndërruar kaosin fqinj në një mjet për forcimin e pushtetit të tij të brendshëm dhe rritjen e peshës specifike në arenën ndërkombëtare.

Pozita gjeografike e Turqisë, si një urë lidhëse mes dy botëve, i jep Ankarasë një avantazh transaksional që pak shtete e gëzojnë. Në kohë paqeje, kjo pozitë shërben për tregti; në kohë lufte, ajo shndërrohet në një mburojë dhe një portë, çelësat e së cilës i mban vetëm një dorë. Për Erdoganin, konflikti në Iran nuk është thjesht një rrezik sigurie, por një mundësi për të diktuar kushte të reja në raport me Evropën, e cila, e tmerruar nga ideja e një vale të re refugjatësh, duket e gatshme të mbyllë sytë para zhvillimeve të brendshme politike në Turqi.

Kjo heshtje e Brukselit është bërë veçanërisht e dukshme gjatë procesit gjyqësor ndaj Ekrem İmamoğlu-s, ish-kryetarit të bashkisë së Stambollit dhe një prej figurave të pakta që shihet si sfidues real i presidentit. Ndërsa vitin e kaluar ndalimi i tij provokoi reagime të ashpra nga qarqet diplomatike evropiane, sot, kur gjyqi ka nisur zyrtarisht nën hijen e raketave mbi Teheran, reagimi ka qenë thuajse inekzistent. Për Ankaranë, ky është një sinjal i qartë se nevoja e Evropës për stabilitet dhe bashkëpunim në menaxhimin e kufijve peshon më shumë se shqetësimet për standardet demokratike.

Përtej çështjeve të brendshme, dobësimi i mundshëm i ndikimit iranian në rajon u shërben interesave strategjike të Turqisë në Siri, Irak dhe Kaukazinë e Jugut. Në këto zona, ku Ankaraja dhe Teherani kanë qenë historikisht rivalë për ndikim, tkurrja e rrjetit të mbrojtësve iranianë i hap rrugën një dominance më të madhe turke. Megjithatë, ky është një ekuilibër i brishtë. Një kolaps total i autoritetit qendror në Teheran do të prodhonte një vakuum pushteti që Turqia e ka përjetuar me kosto të lartë në rastin e Sirisë, duke sjellë pasiguri kufitare dhe presione ekonomike të papërballueshme.

Në aspektin ushtarak, ndryshimi i prioriteteve amerikane nën administrimin e ri dhe dyshimet mbi angazhimin e NATO-s po i shtyjnë vendet evropiane drejt një pragmatizmi të ri. Turqia, me ushtrinë e dytë më të madhe në aleancë dhe një industri armatimi në rritje galopante, po shihet gjithnjë e më shumë si një partner i domosdoshëm sigurie. Kjo marrëdhënie e re, e zhveshur nga idealizmi dhe e fokusuar te realizmi gjeopolitik, e vendos Erdoganin në pozitën e ndërmjetësit të pashmangshëm, pavarësisht fërkimeve historike me fqinjët si Greqia apo Qiproja.

Në fund, suksesi i kësaj llogarieNdërsa vëmendja e botës është e mbërthyer pas raketave në Iran, Recep Tayyip Erdoğan po shfrytëzon heshtjen e Perëndimit për të mbyllur llogaritë e vjetra me opozitën e tij. Në këtë rend të ri gjeopolitik, frika e Evropës nga refugjatët dhe nevoja për ushtrinë e dytë më të madhe të NATO-s po e kthejnë autokracinë turke në një aset të domosdoshëm, duke e shndërruar kaosin e fqinjit në një garanci për mbijetesën e pushtetit në Ankara. varet nga kohëzgjatja dhe intensiteti i konfliktit. Një luftë e shkurtër që dobëson rivalin pa e shkatërruar tërësisht shtetin iranian mund të jetë skenari ideal për Ankaranë. Megjithatë, rritja e çmimit të energjisë dhe rreziku i një krize të re humanitare mbeten kërcënime reale për stabilitetin ekonomik turk përpara zgjedhjeve të ardhshme. Historia na ka treguar se Erdogani është një mjeshtër i navigimit në ujëra të turbullta, duke e përdorur rrezikun e jashtëm si një mjet për të konsoliduar autoritetin e tij dhe për të rinegociuar vendin e Turqisë në rendin e ri botëror.

Artikujt më të klikuar