Çfarë është Blue Monday, nga lindi ky koncept dhe pse duhet ta marrim me rezerva
Çdo vit, e hëna e tretë e janarit, rikthehet në vëmendje të publikut. Termi Blue Monday, ose e hëna blu është e hëna që cilësohet si më e trishta e vitit. Media, rrjetet sociale dhe reklamat e përmendin si një ditë ku motivimi bie, energjia mungon dhe ndjenja e mërzisë është më e fortë se zakonisht. Por çfarë është realisht Blue Monday dhe a ka bazë shkencore kjo ide?
Koncepti i Blue Monday u shfaq për herë të parë në fillim të viteve 2000, kur u prezantua si rezultat i një formule që kombinonte faktorë si moti i ftohtë, mungesa e dritës së diellit, borxhet pas festave, lodhja psikologjike dhe dështimi i rezolutave të Vitit të Ri. Problemi është se kjo formulë nuk është mbështetur kurrë nga studime serioze shkencore. Me kalimin e kohës, u bë e qartë se Blue Monday ishte kryesisht një fushatë marketingu, e përdorur për të nxitur konsum, udhëtime apo produkte që “të bëjnë të ndihesh më mirë”.
Megjithatë, fakti që Blue Monday është një mit nuk do të thotë se ndjenjat negative të janarit janë të pavërteta. Janari është realisht një muaj i vështirë për shumë njerëz. Ditët janë të shkurtra, moti është i ftohtë, rutina e përditshme rikthehet pas festave dhe presioni për të qenë “produktivë” apo për të ndryshuar jetën brenda pak javësh mund të krijojë ankth dhe zhgënjim. Për disa, kjo periudhë shoqërohet edhe me probleme financiare ose ndjesinë e izolimit social.
Psikologët theksojnë se gjendja emocionale nuk përqendrohet në një ditë të vetme. Nuk ka një të hënë magjike ku të gjithë ndihen keq njëkohësisht. Gjendja mendore është rezultat i proceseve të vazhdueshme, jo i kalendarit. Megjithatë, etiketimi i një dite si “më e trishta” mund të ndikojë negativisht, duke i bërë njerëzit të presin që të ndihen keq dhe, në mënyrë të pavetëdijshme, ta përforcojnë këtë ndjenjë.
Në vend që Blue Monday të shihet si një ditë fatale, ajo mund të shërbejë si një kujtesë për të reflektuar mbi mirëqenien mendore. Pushimi i mjaftueshëm, lëvizja fizike, ekspozimi ndaj dritës natyrale, kontaktet sociale dhe ulja e pritshmërive jorealiste janë hapa të thjeshtë, por të rëndësishëm.
Po aq e rëndësishme është edhe pranimi se ndonjëherë është normale të ndihesh pa energji dhe pa motivim, pa e interpretuar këtë si dështim personal.
Në fund, Blue Monday nuk është problemi. Problemi është mënyra se si e trajtojmë lodhjen emocionale dhe presionin për të qenë vazhdimisht mirë. Nëse e shohim janarin jo si një garë për ndryshim të menjëhershëm, por si një periudhë tranzicioni, atëherë edhe “e hëna blu” humbet fuqinë e saj simbolike dhe kthehet thjesht në një ditë normale dimri.
