Nga 21 janari, aplikimet për viza emigrimi do të bllokohen për një kohë të pacaktuar, shqiptarët mes vendeve më të prekura.
SHBA ka njoftuar një vendim të paprecedentë: nga data 21 janar 2026, Departamenti Amerikan i Shtetit do të pezullojë për një kohë të pacaktuar përpunimin e vizave të emigrimit për qytetarët e 75 vendeve, mes të cilave ndodhet edhe Shqipëria, së bashku me shtete si Rusia, Irani, Somalia, Afganistani, Brazili, Nigeria, Egjipti, Iraku, Jemeni, Tailandia dhe shumë të tjera. Ky vendim lidhet drejtpërdrejt me rishikimin e mënyrës se si zbatohet dispozita e quajtur “public charge” në ligjin amerikan të emigracionit, e cila lejon zyrtarët konsullorë të refuzojnë vizat për ata që konsiderohen se kanë gjasa të bëhen barrë ekonomike për shtetin amerikan përmes përdorimit të ndihmave dhe programeve sociale.
Sipas udhëzimeve të reja të brendshme, konsujt janë urdhëruar të jenë shumë më të ashpër në këtë vlerësim: ata duhet të refuzojnë vizën sa herë që kanë dyshime të arsyeshme se aplikanti mund të mbështetet te ndihmat publike në të ardhmen. Në këtë vlerësim hyjnë faktorë si mosha, shëndeti, pesha trupore (p.sh. obeziteti shihet si rrezik për kosto të larta shëndetësore), aftësia për të folur anglisht, niveli i të ardhurave dhe kursimeve, por edhe përdorimi i mëparshëm i ndihmave shtetërore apo kujdesit afatgjatë shëndetësor. Kush del me “risk të lartë”, rrezikon realisht refuzim, pavarësisht motiveve të emigrimit.
Lista e vendeve të prekura është shumë e gjerë dhe përfshin shtete nga pothuajse të gjitha rajonet e botës: në Ballkan dhe Europën Lindore janë Shqipëria, Bosnja, Kosova, Maqedonia e Veriut, Moldavia, Mali i Zi, ndërkohë që Rusia është po ashtu në listë.
Nga Lindja e Mesme dhe Afrika e Veriut përfshihen vende si Irani, Iraku, Siria, Egjipti, Libia, Maroku, Jordania, Tunizia, Algjeria.
Në Afrikën Subsahariane përfshihen Somalia, Etiopia, Eritrea, Nigeria, Gana, Ruanda, Senegali, Sierra Leone, Uganda, Tanzania, Sudani dhe Sudani i Jugut.
Nga Amerika Latine dhe Karaibet përfshihen Brazili, Kolumbia, Kuba, Guatemala, Haiti, Nikaragua, Uruguai dhe disa shtete ishullore.
Në Azi janë listuar Afganistani, Pakistani, Bangladeshi, Nepali, Laosi, Mongolia, Tajlanda, Uzbekistani, Kazakistani e të tjerë.
Administrata Trump e justifikon këtë lëvizje si mbrojtje të taksapaguesve amerikanë, duke pretenduar se sistemi i ndihmave sociale po abuzohet nga emigrantë nga vendet me risk të lartë. Në mënyrë të veçantë përmendet rasti i një skandali të madh mashtrimi me fonde publike në Minnesota, ku shumë të përfshirë ishin shtetas ose me origjinë somaleze, si argument për një qasje më të ashpër ndaj disa komuniteteve.
Pezullimi i vizave nis zyrtarisht më 21 janar dhe nuk ka afat përfundimi. Kjo do të thotë se aplikimet e reja për viza emigrimi nga këto 75 vende nuk do të përpunohen në ambasadat dhe konsullatat amerikane derisa të përfundojë rishikimi i procedurave. Njerëzit që kanë aplikuar, janë në pritje të intervistës ose kanë marrë një datë takimi, mund të përballen me vonesa shumë të gjata ose anulime. Përjashtimet do të jenë shumë të kufizuara dhe vetëm në raste kur aplikanti kalon një kontroll tepër të rreptë të kriterit “public charge”. Edhe pse ky vendim nuk është ndalim total i të gjitha tipeve të vizave, ai godet veçanërisht ata që synojnë emigrimin e përhershëm në SHBA përmes bashkimit familjar, punës ose lotarisë amerikane.
Në vetvete, dispozita “public charge” nuk është e re. Ajo ka ekzistuar prej dekadash, por zbatimi i saj ka ndryshuar nga një administratë në tjetrën. Nën administratën Biden, rregullat u zbutën ndjeshëm: merreshin parasysh kryesisht ndihmat në para dhe kujdesi afatgjatë institucional, ndërsa programe si kuponët e ushqimit, WIC, Medicaid apo subvencionet e strehimit nuk llogariteshin si arsye për refuzim. Në vitin 2019, administrata e mëparshme Trump e kishte zgjeruar ndjeshëm definicionin e “public charge”, por një pjesë e rregullave u sfidua në gjykata dhe u bllokua, derisa u anulua nga Biden. Me rikthimin e Trump në detyrë, qasja po ashpërsohet sërish: lista e vendeve është e kufizuar, kontrolli është më agresiv dhe standardi për të marrë vizë po bëhet më i ashpër.
Për shqiptarët, fakti që Shqipëria është në listë ka pasoja të drejtpërdrejta. Qytetarët që kishin në plan të aplikonin për viza emigrimi, që janë në proces bashkimi familjar, apo janë në fazën e intervistës në ambasadë, duhet të presin vonesa, kontrolle shtesë dhe një shkallë më të lartë rreziku për refuzim. Familjet që kishin ndërtuar plane afatgjata emigrimi drejt SHBA-së tani përballen me pasiguri ligjore dhe kohore, procedura më të ndërlikuara dhe më shumë kosto financiare.
Ky vendim pritet të ngjallë kritika nga organizatat e të drejtave të njeriut dhe grupet pro-emigracionit, të cilat e shohin si një formë diskriminimi të maskuar nën gjuhën teknike “public charge” dhe si mjet politik për të treguar ashpërsi ndaj emigracionit. Ka gjasa që, ashtu si në vitin 2019, rregullat të sfidohen në gjykata. Megjithatë, ndërkohë që debati juridik dhe politik vazhdon, realiteti për mijëra familje në këto 75 vende është i qartë: pezullim, pasiguri dhe ëndrra të ngrira për të shkuar në SHBA.
