Prej vitesh është besuar se inteligjenca trashëgohet në mënyrë të barabartë nga të dy prindërit, por studime shkencore sugjerojnë se gjenet e nënës mund të kenë një rol më të madh në zhvillimin e aftësive njohëse. Studiues nga Universiteti i Kembrixhit kanë eksploruar rolin e kromozomit X të nënës dhe ndikimin e tij në formimin e trurit.
Sipas këtyre kërkimeve, shumë gjene që lidhen me inteligjencën ndodhen në kromozomin X. Gratë kanë dy kromozome X, ndërsa burrat vetëm një të tillë, gjë që rrit gjasat që gjenet kyçe për inteligjencën të trashëgohen nga nëna. Studiuesit shpjegojnë se disa prej këtyre gjeneve janë të ashtuquajtura “gjene të kushtëzuara”, të cilat aktivizohen ose çaktivizohen në varësi të faktit nëse vijnë nga nëna apo babai.
Hulumtimet tregojnë se gjenet e trashëguara nga nëna ndikojnë drejtpërdrejt në zhvillimin e korteksit cerebral, pjesa e trurit përgjegjëse për kujtesën, vëmendjen, gjuhën, mendimin dhe vetëdijen. Ndërkohë, gjenet e babait lidhen më shumë me zhvillimin e strukturave të tjera, si sistemi limbik, që ka rol të rëndësishëm në emocionet dhe funksionet bazë biologjike.
Megjithatë, shkencëtarët theksojnë se inteligjenca nuk përcaktohet vetëm nga gjenet. Faktorë të tillë si mjedisi familjar, edukimi, cilësia e marrëdhënies prind–fëmijë dhe stimulimi në vitet e para të jetës luajnë një rol vendimtar. Fëmijët që marrin vëmendje, mbështetje emocionale dhe nxitje intelektuale që në moshë të vogël kanë më shumë gjasa të zhvillojnë aftësi të forta njohëse.
Në përfundim, edhe pse studimet sugjerojnë se gjenet e nënës kanë një ndikim të veçantë në inteligjencë, shkenca është e qartë për një gjë: inteligjenca është rezultat i një kombinimi kompleks mes trashëgimisë gjenetike dhe mënyrës se si rritemi dhe edukohemi.
