Shqipëria vazhdon të mbetet në zonën e kuqe të korrupsionit në sektorin publik. Sipas Indeksit të Perceptimit të Korrupsionit (IPK) për vitin 2025, publikuar nga Transparency International, vendi ka marrë 39 pikë nga 100 të mundshme, tre pikë më pak se një vit më parë. Me këtë rezultat, Shqipëria renditet mes shteteve ku korrupsioni perceptohet ende si problem serioz dhe i përhapur.
Në pamje të parë, një diferencë prej disa pikësh mund të duket e vogël. Por kur shihen të dhënat në kohë, tabloja bëhet më shqetësuese. Që nga viti 2013, Shqipëria ka lëvizur vetëm brenda një intervali të ngushtë, pa arritur asnjëherë një përmirësim të qëndrueshëm. Pas më shumë se një dekade qeverisjeje të së njëjtës mazhorancë, rezultati mbetet praktikisht në të njëjtin nivel.
Çfarë mat realisht IPK? Indeksi nuk bazohet në numrin e arrestimeve apo skandaleve të raportuara. Ai mat perceptimin e ekspertëve dhe biznesit mbi integritetin e sektorit publik. Të dhënat kombinohen nga disa burime ndërkombëtare, përfshirë Bankën Botërore dhe Forumin Ekonomik Botëror, dhe përpunohen në një shkallë nga 0 në 100, ku 0 do të thotë korrupsion shumë i lartë dhe 100 institucione shumë të pastra.
Indeksi vlerëson elementë konkretë si ryshfeti, devijimi i fondeve publike, nepotizmi në administratë, mungesa e transparencës, konfliktet e interesit dhe aftësia e shtetit për të ndëshkuar zyrtarët që abuzojnë me pushtetin. Pra, ai nuk mat “ndjesinë e qytetarëve”, por besimin e aktorëve profesionistë tek funksionimi i institucioneve.
Në këtë kuptim, qëndrimi i Shqipërisë nën 40 pikë për vite me radhë tregon diçka më të thellë sesa thjesht disa raste të izoluara. Ai sinjalizon probleme strukturore: institucione të dobëta, kontroll të kufizuar mbi vendimmarrjen publike dhe llogaridhënie të pamjaftueshme.
Gjatë dekadës së fundit, reforma të ndryshme janë prezantuar si hapa përpara: digjitalizimi i shërbimeve, modernizimi i administratës dhe ndryshime në sistemin e drejtësisë. Këto masa mund të kenë reduktuar korrupsionin e vogël të përditshëm, atë që qytetarët përballen në sportele. Megjithatë, IPK sugjeron se problemi kryesor nuk qëndron më tek ryshfeti i vogël, por tek korrupsioni në nivele të larta dhe tek mënyra se si menaxhohen fondet dhe kontratat publike.
Vitet e fundit, disa sektorë kyç të shtetit janë shoqëruar vazhdimisht me hetime dhe dyshime për keqmenaxhim apo mungesë transparence. Edhe pa hyrë në emra apo raste specifike, përsëritja e këtyre episodeve ka ndikuar drejtpërdrejt në perceptimin e ekspertëve dhe investitorëve. Për ta, sinjali është i qartë: rreziku institucional mbetet i lartë.
Udhëzuesi i IPK-së thekson se më e rëndësishme se renditja është rezultati. Një vend mund të ngjitet ose të zbresë disa vende për arsye teknike, por kur pikët mbeten të ulëta për shumë vite, kjo tregon mungesë progresi real. Shqipëria, me 39 pikë, vazhdon të jetë më afër vendeve me probleme serioze korrupsioni sesa atyre me administrata të forta dhe transparente.
Për një vend që synon integrimin europian dhe tërheqjen e investimeve afatgjata, ky është një sinjal i fortë. Investitorët kërkojnë parashikueshmëri, rregulla të barabarta dhe institucione të besueshme. Kur perceptimi ndërkombëtar mbetet negativ, kostoja ekonomike është reale.
Indeksi i perceptimit të korrupsionit 2025 nuk është thjesht një statistikë. Ai është një pasqyrë e besimit që bota ka ndaj shtetit shqiptar. Dhe për momentin, ky besim duket se nuk është rritur. Sfida për vitet në vijim nuk është vetëm miratimi i reformave të reja në letër, por krijimi i një sistemi ku ligji zbatohet njësoj për të gjithë dhe ku abuzimi me pushtetin nuk mbetet pa pasoja. Derisa kjo të ndodhë, Shqipëria rrezikon të mbetet në të njëjtin vend; jo vetëm në renditje, por edhe në realitet.
