back to top
Tuesday, September 29, 2026
27.9 C
Tirana

Top 5 E JAVËS

Artikuj të ngjashëm

Studimi: Telefonat e zgjuar mund të shkaktojnë çrregullimeve të të ngrënit te adoleshentët

Dhënia e një telefoni inteligjent në duart e një fëmije shpesh shihet si një hap i pashmangshëm drejt pjekurisë. Për shumë prindër, pajisja ofron siguri dhe një mundësi komunikimi të pandërprerë në një botë gjithnjë e më të shpejtë. Por pas këtij komoditeti teknologjik fshihet një realitet më i ndërlikuar, i cili po fillon të matet vetëm tani me saktësi shkencore. Një pajisje që supozohet të zgjerojë horizontin, për një mendje në formim mund të kthehet lehtësisht në një pasqyrë deformuese të realitetit fizik dhe social.

Një hulumtim i ri, i cili mbështetet në të dhënat e mbledhura nga rreth nëntë mijë adoleshentë në Shtetet e Bashkuara, ka zbuluar një lidhje shqetësuese mes moshës kur fëmijët pajisen me telefonin e tyre personal dhe shëndetit të tyre mendor disa vite më vonë. Studimi i publikuar në revistën mjekësore JAMA Network Open tregon se fëmijët që zotërojnë një telefon inteligjent në moshën dymbëdhjetë vjeçare janë ndjeshëm më të rrezikuar të shfaqin simptoma të çrregullimeve të të ngrënit kur arrijnë moshën katërmbëdhjetë vjeç. Këto gjetje janë thelluar përmes projektit madhor të njohur si Adolescent Brain Cognitive Development Study, i cili gjurmon shëndetin dhe zhvillimin konjitiv të fëmijëve amerikanë në terma afatgjatë.

Shifrat e nxjerra nga ekipi i udhëhequr nga doktori Jason Nagata ofrojnë një pamje të qartë të këtij fenomeni. Rreth 70 përqind e dymbëdhjetë vjeçarëve të përfshirë në këtë studim kishin telefonin e tyre personal. Nga ky grup specifik, afro një e katërta raportuan të paktën një simptomë të lidhur me çrregullimet e të ngrënit brenda dy viteve të ardhshme. Për krahasim, mes adoleshentëve që nuk kishin një pajisje të tillë në atë moshë, shkalla e atyre me këto simptoma mbeti nën 16 përqind. Ky dallim është i pamohueshëm dhe sugjeron se qasja e hershme dhe e pafiltruar në botën digjitale ka kosto të matshme në mënyrën se si të rinjtë e shohin dhe e trajtojnë trupin e tyre.

Nuk bëhet fjalë thjesht për pajisjen fizike, por për universin me të cilin ajo i lidh fëmijët. Koha e kaluar para ekranit, veçanërisht në rrjetet sociale, i vendos ata në një garë të pafundme krahasimi me standarde joreale bukurie dhe stilesh jetese. Ky ekspozim i vazhdueshëm dihet tashmë se shoqërohet me pasoja të rënda emocionale, duke përfshirë uljen e vetëvlerësimit, luhatjet e humorit që çojnë në depresion dhe një prirje më të lartë drejt eksperimentimit me substanca narkotike apo alkool. Në moshën dymbëdhjetë vjeçare, kur ndryshimet hormonale dhe pasiguritë fizike janë në kulmin e tyre, telefoni kthehet në një katalizator të heshtur të këtyre presioneve.

Në një kontekst më të gjerë shoqëror, këto gjetje ngrenë pikëpyetje thelbësore mbi normat e reja të prindërimit dhe të rritjes. Ne e kemi normalizuar praninë e teknologjisë portative pa pasur kohën dhe distancën e nevojshme për të kuptuar ndikimin e saj afatgjatë në psikologjinë njerëzore. Sfida e vërtetë përballë këtyre të dhënave nuk është domosdoshmërisht ndalimi absolut, por rikalibrimi i pritshmërive tona. Është thelbësore të gjendet një baraspeshë që e mbron arkitekturën e brishtë emocionale të të rinjve nga një botë virtuale që u kërkon të jenë perfektë përpara se ata të mësojnë të pranojnë veten.

Artikujt më të klikuar